بر کویرهای سبز جنوب فرش خراسان

بر کویرهای سبز جنوب فرش خراسان

بر کویرهای سبز جنوب فرش خراسان

کتاب بر کویرهای سبز جنوب فرش خراسان که حاصل تحقیق و بررسی درباره قالی‌بافی جنوب استان خراسان است، در 170 صفحه همراه با تصاویری رنگی و سیاه‌وسفید تنظیم و تدوین شده است.

این کتاب به هنگام تدریس نویسنده در دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند در سال‌های ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۴ تألیف و مناطق قالی‌بافی جنوب خراسان ازجمله بیرجند، قائن، خواف، گناباد، طبس، کاشمر و فردوس دستمایه نگارش این کتاب شده است. موضوعات این کتاب دو بخش کلی ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی هر منطقه و ویژگی‌های فرش هر منطقه را شامل می‌شود.

ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی هر منطقه

نویسنده در بخش ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی هر منطقه، موقعیت جغرافیایی و تاریخ مراکز مهم بافت جنوب استان خراسان را شرح می‌دهد.

همچنین در معرفی جغرافیایی هر منطقه جدول‌های جمعیت و خانوار مناطق شهری و روستایی، تعداد آبادی و خانوار، تعداد روستاهای بخش مرکزی، توزیع صنایع‌دستی روستایی، تولید صنایع‌دستی و گروه‌بندی رنگ‌های استفاده شده در فرش دست‌باف را ارائه می‌کند.

ویژگی‌های فرش هر منطقه

در بخش ویژگی‌های فرش هر منطقه نویسنده ابتدا تاریخ فرش و فرش‌بافی هر منطقه را در دوره‌های مختلف شرح می‌دهد. سپس به سراغ مراکز مهم بافت هر منطقه می‌رود. در معرفی فرش بیرجند به دلیل گستردگی و وسعت منطقه ابتدل فرش شهر بیرجند و بعدازآن فرش‌بافی هر یک از بخش‌های خوسف، درمیان، مرکزی و سربیشه معرفی می‌شود.

از این میان مود، خوسف و درخش به‌عنوان برجسته‌ترین مناطق قالی‌بافی بیرجند معرفی شده‌اند. در ادامه نیز قائن، خواف، گناباد، طبس، کاشمر و فردوس به همراه روستاهای مهم مراکز قالی‌بافی بررسی می‌شود.

از دیگر موارد این بخش می‌توان به نمونه‌های موزه‌ای و معروف فرش، تعداد دستگاه‌های قالی‌بافی، تکنیک، نوع، ابعاد، پشم‌ریسی، مواد اولیه، رنگ، طرح، نقشه و بافت اشاره کرد. همچنین نام بسیاری از قالی‌بافان، طراحان و تولیدکنندگان معروف فرش هر منطقه نیز آمده است.

در کتاب بر کویرهای سبز جنوب فرش خراسان شرکت فرش آستان قدس رضوی، تعاونی فرش دست‌باف جهاد سازندگی، شرکت سهامی فرش ایران و کمیته امداد به‌عنوان سازمان‌های فعال تولید فرش دست‌باف در جنوب خراسان معرفی شده‌اند.

همچنین این کتاب شامل گزارش‌های مصوری است از کارگاه‌ها، تولیدکنندگان، طراحان فرش، فرش‌هایی با طرح و نقش‌های ریزماهی لچک ترنج، بندی، قابی، سعدی، بوته با دورنما در وسط، گلدانی با حاشیه بادامی، ماهی ترنج‌دار و بته‌جقه، کارگاه قالی‌بافی، مجتمع تولیدی و انبار رنگ آستان قدس رضوی.

کارگاه فرش آستان قدس رضوی در کاشمر

کارگاه فرش آستان قدس رضوی در کاشمر چنین توصیف شده است: «گذر از کاشمر، بدون دیدار از کارگاه آستان قدس که در آن ۲۳۰ بافنده بر روی دارهای بزرگ و بسیار شکیلی به بافت فرش مشغول‌اند، ممکن نیست. بر هر یک از دستگاه‌های این کارگاه مجهز و پرنور، ۴ بافنده در شرایط مساعد و بهداشتی کار می‌کنند. کارگران تابع قانون کار بوده و از بیمه و تأمین اجتماعی برخوردارند و پس از گذراندن یک دوره آزمایشی دوماهه استخدام می‌شوند.

در حال حاضر کلیه کارگران از مردان می‌باشند. سازمان کنه‌بیست نظیر همتای بزرگ‌تر خویش در جوار مشهد وابسته به آستان قدس رضوی است و در نظر است در کنار کارگاه‌های موجود، کارگاه‌هایی نیز برای زنان ایجاد شود. کیفیت پشم‌های مصرفی در حد بسیار خوب و رنگ‌ها عمدتاً گیاهی است. فرش‌های بزرگ‌پارچه با توجه به طرح‌های قدیم مشهد بر روی دستگاه‌ها دیده می‌شود.»

در این کتاب می‌خوانید:
  • فصل یکم – کلیات
  • نگاهی به تاریخ جنوب خراسان
  • اوضاع اجتماعی، اقتصادی جنوب خراسان
  • شهرستان بیرجند
  • فصل دوم – مراکز بافت
  • بیرجند
  • فرش بیرجند
  • ویژگی‌های فرش بیرجند
  • فرش امروز بیرجند
  • شهرستان قائن
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی منطقه
  • شهرستان خواف
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی منطقه
  • ویژگی‌های فرش خواف
  • شهرستان گناباد
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی منطقه
  • ویژگی‌های فرش ناباد
  • شهرستان طبس
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی منطقه
  • ویژگی‌های فرش طبس
  • شهرستان فردوس
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی منطقه
  • ویژگی‌های فرش فردوس
  • شهرستان کاشمر
  • ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی کاشمر
  • فصل سوم – فرش امروز جنوب خراسان
  • فصل چهارم – بافته‌های بلوچ
  • در پایان

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.